जसले तिम्रो आर्जन गरे जसले तिम्रो मुलुक बनाएर तिमीलाई दिए सुन,! उनले सुन्दर नेपाल खोस्न चाहेका थिए असफल भए उनले जाल गरे, झेल गरे, युद्ध गरे तर लिम्पियाधुरा, लिपुलेक, कालापानी र टीङ्कर लीन सकेनन् काङ्गडा, सतलज, दार्जिलिङ र टीष्टा लुटेर त्यसलाई ‘सुगौली सन्धि भने ‘ त्यो गरे पनि तर ओ ! भारतीय भाइ ! इतिहास…
म टक्क उभिएको छु । मान्छेहरू भन्छन् – “उभिनु नै पनि ठूलो कुरा हो ।” मान्छेहरू नै भन्छन् – ”उभिनु नै त केही होइन ।” मलाइ लाग्छ, दुवैका कुरा हुन् पनि, हैनन् पनि । जे होस्, म उभिएर हेर्दै छु । म वरपरका कुरा हेर्दै छु । नजिकका कुरा पनि हेर्दै छु । अतीतका कुरा…
ठूलै अवरोध भएन भने अब मंसिर ४ मा चुनाव हुने नै भयो । चुनाव संविधानसभाको । संविधानसभाको चुनाव भनेको हरेक वालिगले संविधान बनाउन आफ्नो वारेस पठाउने चुनाव हो । निर्वाचितहरु भनेका संविधान बनाउने प्रयोजनकालागि आम नागरिकका प्रतिनिधि हुन् । अन्तरिम संविधान २०६३ मा भनिएको सार्वभौम र राजकीय सत्ताको प्रयोग नेपाली जनताका नाममा उनले नै गर्ने…
नरेन्द्र चापागाईं – छोटो स्मृति मान्छे कस्तो होस् ! यस प्रश्नका अनेक उत्तर हुन सक्छन् । त्यस्ता उत्तरहरू, उत्तर दिनेहरूको दृष्टिकोणका आधार बन्न सक्छन् । यस प्रश्नमा मेरो उत्तर भने यस्तो रहनेछ – “मान्छे सरल होस् ! ऊ मेहनती होस् ! आडम्बर र घमन्डी पटक्क नहोस् ! उसको समग्रतामा सादापन रहोस् ! ” यो त…
मैले बुझेका पदमबहादुर गिरी म बालकै थिएँ, जति बेला मैले पदमबहादुर गिरीको नाम सुनेँ । २०२० सालतिर इलाममा पदमबहादुर गिरीको नाम अलिक धेरै सुनेँ । मैले २०२४ सालतिर मात्र पदम बहादुर गिरीलाई देखेँ, शायद भद्रपुरको कुनै सार्वजनिक समारोहमा । जब मैले पदमबहादुर गिरीको नाम सुनेँ – उहाँका बारेमा धेरै प्रकारका चर्चा, परिचर्चा जोडिएको सुनेँ ।…
गणेश भण्डारीको स्मृति दुर्घटना साँच्चै नराम्रो हुन्छ । त्यसको परिणाम साह्रै घातक र दूरगामी प्रभाव दिने हुन्छ । दुर्घटनामा जो बितोस् – नचिनेको र नसुनेको मान्छे होस् मन बिझाउँछ / दुख्छ । एक साँझ एउटा दुर्घटनाको समाचारले मलाई धेरै बिथोल्यो । समाचार थियो – “एउटा दुर्घटनामा गणेश भण्डारी बित्नु भयो । ” दुर्घटनामा एउटा स्रष्टा…
देवकुमार आचार्य – मेरो स्मृतिमा २०४० सालको आसपास हो, कुनै गोष्�� ीमा एक नवयुवकसँग परिचय भयो । आँखामा, आकृतिमा कौतूहल झल्केको थियो । एउटा रचना सुनियो । अनुहार र आँखामा देखिएको दृढता र निश्चय रचनामा पनि आयो । मनमा लागेका कुराहरू निर्धक्क राख्ने, स्पष्टवादीको परिचय एकाध भेटमै थाहा हुने दृढ निथ्चयीजस्तो लाग्ने, सरल र निश्छल –…
साइँला बा, अलिकति स्मृति – श्रद्धाञ्जलि भर्खर साइँला बाको बर्खान्त सकिएको छ । साइँला बाको जीवन सकिएको एकवर्ष बितिसकेछ । साइँला बालाई म अनेक कारणबाट संझिरहन्छु । मलाई लाग्छ, साइँला बा विचित्रको हुनुहुन्थ्यो । लोभ नभएको मान्छे, त्यागै – त्याग भएको मान्छे, स्वाभिमानको सगरमाथा छातीमा भिरेको मान्छे, निर्भि{क, स्पष्टवक्ता यस्तै कति हो कति ! गुण…
सूर्य कन्दङ्वा मेरो छोटो स्मृतिमा सूर्य कन्दङ्वाका बारेमा एउटा स्मृतिग्रन्थ निस्कँदै छ – त्यसका लागि एउटा रचना तयार गरिदिनुपर्यो भन्ने केही साथीहरूको आग्रह छ । सूर्य कन्दङ्वाका बारेमा सम्झँदै म अतीतमा डुब्न लाग्छु । म झापाका गाउँको एउटा प्राथमिक शिक्षक, एक मध्यान्नमा मेरो सूर्य कन्दङ्वा र रामप्रसाद पोखरेलसँग पहिलो परिचय र भेट हुन्छ – शिवगञ्ज…
बल्लभमणि दाहालसँगका क्षण डा. हृषीकेश उपाध्यायको घर, भद्रपुर । २०२८ साल जस्तो लाग्छ । एक बिहान त्यहाँ डा बल्लभमणि दाहालसँग भेट भयो र परिचय पनि । उहाँ चूडामणि रेग्मीका पाहुना हुनुपर्छ । त्यति बेला चूडामणि रेग्मी डा हृषीकेश उपाध्यायको घरमा डेरा बस्नुहुन्यो । त्यसो त डा दाहाल र डा उपाध्यायका बीचमा पनि अनौ�� ो र गम्भीर…
